Skip to main content

10-dars. SQL

Dars maqsadlari:​

  • MySQL dasturini qanday o'rnatishni o'rganish.
  • Ma'lumotlar bazasi va jadvallarni yaratishni o'rganish (CREATE DATABASE, CREATE TABLE).
  • Ma'lumotlarni bazaga kiritishni o'rganish (INSERT INTO).
  • Ma'lumotlarni bazadan olishni o'rganish (SELECT).

Kirish​

Bugun biz MySQL ma'lumotlar bazasi bilan tanishamiz. MySQL — bu ma'lumotlarni saqlash, boshqarish va olish uchun juda mashhur tizim. U ko'plab veb-ilovalar va tizimlar uchun asosiy ma'lumotlar bazasi sifatida ishlatiladi. Keling, MySQLni o'rnatamiz va asosiy buyruqlarni ko'rib chiqamiz!

MySQLni O'rnatish​

MySQLni o'rnatish juda oddiy. Quyidagi bosqichlarni bajaring:

Windows uchun:​

  1. MySQL Installer ni yuklab oling: MySQL Download.
  2. Yuklab olingan faylni ishga tushiring va MySQL Server ni tanlang.
  3. O'rnatish jarayonida ko'rsatmalarga amal qiling.
  4. O'rnatish tugagach, MySQL Server'ni ishga tushiring.

Linux uchun:​

sudo apt update
sudo apt install mysql-server

O'rnatishdan so'ng, MySQL xizmatini ishga tushirish uchun:

sudo service mysql start

Mac uchun:​

Homebrew orqali o'rnatishingiz mumkin:

brew install mysql
brew services start mysql

CREATE DATABASE​

Ma'lumotlar bazasini yaratish uchun CREATE DATABASE buyruqidan foydalanamiz. Keling, o'zimizga yangi ma'lumotlar bazasini yaratamiz.

Sintaksis:​

CREATE DATABASE database_nomi;

Misol:​

CREATE DATABASE universitet;

Bu yerda universitet — yangi yaratmoqchi bo'lgan ma'lumotlar bazasining nomi.

CREATE TABLE​

Ma'lumotlar bazasida jadval yaratish uchun CREATE TABLE buyruqidan foydalanamiz. Jadval ma'lumotlar bazasidagi ma'lumotlarni tartibga solish uchun ishlatiladi.

Sintaksis:​

CREATE TABLE jadval_nomi (
    ustun1_nomi ustun1_turi,
    ustun2_nomi ustun2_turi,
    ...
);

Misol:​

CREATE TABLE talabalar (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    ismi VARCHAR(100),
    yoshi INT,
    fakultet VARCHAR(100)
);

Bu yerda talabalar — jadval nomi, id, ismi, yoshi, fakultet esa ustunlar. AUTO_INCREMENT — id ustuni avtomatik ravishda raqamlarni oshirib boradi.

INSERT INTO​

Jadvalga ma'lumot qo'shish uchun INSERT INTO buyruqidan foydalanamiz.

Sintaksis:​

INSERT INTO jadval_nomi (ustun1, ustun2, ...)
VALUES (qiymat1, qiymat2, ...);

Misol:​

INSERT INTO talabalar (ismi, yoshi, fakultet)
VALUES ('Ali', 20, 'IT fakulteti');

Bu yerda Ali — talabani ismi, 20 — yoshi va IT fakulteti — fakultet nomi.

SELECT​

Jadvaldan ma'lumotlarni olish uchun SELECT buyruqidan foydalanamiz.

Sintaksis:​

SELECT ustun1, ustun2 FROM jadval_nomi;

Misol:​

SELECT * FROM talabalar;

Bu buyruq talabalar jadvalidagi barcha ustunlarni ko'rsatadi. Agar faqat ism va yoshi ko'rsatilsa:

SELECT ismi, yoshi FROM talabalar;

Xulosa​

Bugun biz MySQL ma'lumotlar bazasi, uning o'rnatilishi, ma'lumotlar bazasi va jadvallarni yaratish, ma'lumotlarni qo'shish va olishni o'rgandik. Umid qilamanki, bu darsdan keyin siz MySQL ni oson o'rganasiz!

Savollar va Javoblar​

  1. MySQLni qanday o'rnatish mumkin?
    • MySQLni yuklab olib, ko'rsatmalarga amal qilish orqali o'rnatishingiz mumkin.
  2. CREATE DATABASE nima?
    • Bu buyruq yordamida yangi ma'lumotlar bazasi yaratiladi.
  3. CREATE TABLE qanday ishlaydi?
    • Jadval yaratishda ustun nomi va turini belgilash uchun ishlatiladi.
  4. INSERT INTO buyruqi nima uchun ishlatiladi?
    • Jadvalga yangi ma'lumot qo'shish uchun foydalaniladi.
  5. SELECT buyruqi qanday ma'lumotlarni ko'rsatadi?
    • Jadvaldan ma'lumotlarni olishda foydalaniladi.